LUẬN VĂN THẠC SĨ ÂM NHẠC HỌC
PHÂN TÍCH BA TÁC PHẨM CHO ĐÀN BẦU HOÀ TẤU CÙNG DÀN NHẠC GIAO HƯỞNG
1. Lý do chọn đề tài:
Đàn bầu là một trong những nhạc cụ độc đáo và tiêu biểu của người
Việt nói riêng và Việt Nam nói chung. Song hành cùng quá trình phát triển của dân tộc, đàn bầu không chỉ dừng lại ở việc chơi các làn điệu nhạc cổ truyền như: Xẩm, Chèo, Ca nhạc Huế, Đờn ca tài tử… mà còn phát huy được khả năng diễn tấu của mình thông qua những bản nhạc được sáng tác theo phương pháp Tây Âu, đáp ứng nhu cầu thể hiện cuộc sống và tâm tư tình cảm của con người đương đại. Khởi đầu cho sự biến đổi của nền âm nhạc đất nước nói chung trong việc tiếp thu tinh hoa âm nhạc Tây Âu là sự hiện diện của dòng nhạc cải cách đầu thể kỷ XX với vai trò của thể loại ca khúc. Tiếp nối những sáng tạo này, vào những năm 60 của thế kỷ XX, các sáng tác cho khí nhạc nói chung đã đua nhau ra đời, trong đó có các tác phẩm viết cho nhạc cụ dân tộc. Nhờ sự độc đáo của cây đàn mà nhiều nhạc sĩ, nghệ sĩ đã đem lòng yêu mến rồi sáng tác ra những bản nhạc dành riêng cho đàn bầu độc tấu, hòa tấu. Đi đầu những sáng tác cho đàn bầu là nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát với tác phẩm Nhớ miền Nam, nhạc sĩ Hoàng Đạm với Dòng kênh trong, nhạc sĩ Huy Thục với bản Vì miền Nam được nhiều người mến mộ…Sau này, các sáng tác cho đàn bầu tăng lên đáng kể cả về số lượng lẫn chất lượng. Khả năng diễn tấu của đàn bầu cũng được khai thác triệt với sự tìm tòi, thể nghiệm của các nghệ sĩ chơi đàn dân tộc nói chung, đàn bầu nói riêng. Mỗi một tác phẩm mang một dáng vẻ và cảm xúc khác nhau nhưng tinh thần mà mỗi nghệ sĩ, mỗi nhạc sĩ muốn gửi gắm đến người nghe đó chính là tình yêu quê hương đất nước, niềm tự hào về dân tộc và ẩn chứa trong cây đàn bầu là hình ảnh những con người Việt Nam giản dị, chân chất, lại vô cùng thanh tao và tràn đầy xúc cảm chân thành.
Không dừng lại ở hình thức độc tấu với tốp nhạc đệm, đàn bầu tham gia diễn tấu cùng dàn nhạc dân tộc với tư cách độc tấu (hình thức concerto) Hoặc với tư cách là một thành phần của dàn nhạc. Một bước tiến cao hơn trong lĩnh vực sáng tác khí nhạc dân tộc ViệtNam là sáng tác cho nhạc cụ dân tộc hòa tấu cùng dàn nhạc giao hưởng với sự tham gia của đội ngũ các nhạc sĩ sáng tác chuyên nghiệp. Có thể coi đây là bước “giao thoa” văn hoá Đông-Tây hay sự phát triển, sáng tạo trong âm nhạc. Hòa trong dòng chảy đó, tiếng đàn bầu cũng được góp mặt trong một số tác phẩm như: Trống cơm và Ru con– phóng tác trên chất liệu dân ca cho đàn bầu và dàn nhạc giao hưởng của nhạc sỹ Nguyễn Xinh; Hồi tưởng – hoà tấu dàn dây với đàn bầu của nhạc sỹ Đỗ Hồng Quân, Bình minh vùng cao – tứ tấu dàn dây, oboe, đàn bầu và đàn tranh của Dương Đức Thuỵ; … Không dừng lại ở đó, các sáng tác cho đàn bầu và dàn nhạc giao hưởng còn được nâng lên tầm cao với các tác phẩm được viết ở thể loại độc lập như:
Ouverture cho dàn nhạc giao hưởng của nhạc sĩ Trọng Bằng, Giao hưởng thơ cho dàn nhạc giao hưởng có sự tham gia của đàn bầu của nhạc sĩ Nguyễn Xinh; Hay 3 tác phẩm cho đàn bầu cùng dàn nhạc giao hưởng được lựa chọn để làm luận văn…
Được sinh ra trong cái nôi của nghệ thuật truyền thống, được học đàn bầu từ bé và hiện vẫn thường xuyên chơi đàn nên tôi có những tình cảm và mối quan tâm đặc biệt đối với cây đàn cũng như các tác phẩm viết cho đàn bầu. Do vậy, tiếp nối những bài nghiên cứu trước của mình, tôi vẫn muốn chọn các tác phẩm viết cho cây đàn bầu làm đối tượng nghiên cứu. Luận văn có tiêu đề: “Phân tích 3 tác phẩm cho đàn bầu hoà tấu cùng dàn nhạc giao hưởng”
7. Bố cục của luận văn: Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương.
Chương 1: Cấu trúc các tác phẩm
Chương 2: Khai thác chất liệu âm nhạc dân gian
Chương 3: Các phương thức phối khí cho đàn bầu và dàn nhạc
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Chương 1. CẤU TRÚC TÁC PHẨM
1.1. Tác phẩm “Biển quê hương”
1.2: Tác phẩm “Đất mẹ”
1.3. Tác phẩm “Đối thoại”
Chương 2. KHAI THÁC CHẤT LIỆU ÂM NHẠC DÂN GIAN
2.1. Phương pháp xây dựng chủ đề
2.1.1 Chủ đề được xây dựng từ các bài dân ca
2.1.2. Chủ đề được xây dựng từ thang âm dân tộc
2.1.3. Chủ đề được hình thành từ quãng, âm hình tiết tấu dân tộc
2.2. Thủ pháp phát triển chủ đề
2.2.1. Thủ pháp nhắc lại
2.2.2. Thủ pháp biến đổi âm điệu
Tiểu kết chương
Chương 3. CÁC PHƯƠNG THỨC PHỐI KHÍ CHO ĐÀN BẦU VÀ
DÀN NHẠC
3.1 Thành phần dàn nhạc và vai trò các bộ trong tác phẩm
3.1.1 Thành phần dàn nhạc
3.3.2. Vai trò các bộ
3.2. Vai trò cuả đàn bầu trong việc thể hiện hình tuợng và kỹ thuật diễn tấu.
3.2.1. Đàn bầu trong việc khắc hoạ nội dung, hình tượng tác phẩm
3.2.2. Kỹ thuật diễn tấu của đàn bầu
3.3. Sự phối hợp giữa đàn bầu với dàn nhạc
3.3.1 Đàn bầu với bộ dây và bộ gỗ
3.3.2: Đàn bầu với dàn nhạc
Tiểu kết chương
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét